STRONA GŁÓWNA
LUDZIE
REPRESJE
BIBLIOGRAFIA
ARCHIWUM
AKTUALNOŚCI
LINKI


 Apel o upamiętnienie wolnego słowa w dwudziestolecie odzyskania przez Polskę wolności.

1.
W 2009 roku obchodzimy rocznice wydarzeń, które dwadzieścia lat temu przyniosły Polsce wolność. Właśnie minęła rocznica rozpoczęcia rozmów Okrągłego Stołu, wkrótce będziemy świętować wybory 4 czerwca i powołanie pierwszego niekomunistycznego premiera - Tadeusza Mazowieckiego. Warto pamiętać, że nasza droga do wolności znaczona jest krwią i ofiarami wystąpień przeciwko narzuconej władzy, ale jest w niej także polski fenomen demokratycznej i niepodległościowej opozycji lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych oraz wielki ruch „Solidarności”.
Jednym z głównych, może najważniejszym sposobem walki opozycji bez przemocy, było przełamywanie cenzury. To bowiem cenzura w PRL broniła monopolu komunistycznej ideologii i władzy, niszczyła jej przeciwników, kneblowała prawdę o historii, uniemożliwiała swobodne kształtowanie się opinii publicznej.
Nieocenzurowane czasopisma i ksiązki, które zaczęły ukazywać się w drugiej połowie lat siedemdziesiątych, budziły w społeczeństwie wolę upominania się o swoje prawa, umacniały poczucie wiary we własne siły.

2.
Wolność słowa jest krucha i podatna na demagogiczne ataki. Upamiętniając więc to, co wydarzyło się w Polsce pod koniec dwudziestego wieku, pragniemy jednocześnie przekazać nasze przekonanie, że należy strzec tej wolności – fundamentu demokracji - teraz i w przyszłości przed wszystkimi, którzy chcieliby ją zlikwidować albo ograniczyć.

3.
Zwracamy się do władz stolicy o oddanie hołdu ludziom niezależnej prasy i wydawnictw – pisarzom, dziennikarzom, wydawcom, redaktorom, drukarzom i kolporterom – w Warszawie, która była największym ośrodkiem wydawnictw niezależnych.
Zwracamy się o trwałe upamiętnienie Wolnego Słowa, w postaci małej formy architektonicznej, jako jednej z podstawowych zdobyczy wolnego narodu, którą w niepodległej Rzeczypospolitej przekazujemy obecnym i przyszłym pokoleniom Polaków.

4.
Proponujemy, aby plastyczny wyraz tej tradycji i tych wartości oddać w ręce młodych twórców, przedstawicieli pokoleń, które dziś biorą odpowiedzialność za Polskę. Wybór najlepszej pracy powinien odbyć się w konkursie. Symbolicznym miejscem, na którym zostanie ona zrealizowana, mógłby być plac przed dawnym gmachem Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, czyli cenzury, przy ulicy Mysiej. To miejsce symboliczne zarówno dla wyrażenia idei zwycięskiego wolnego słowa, jak i przestrogi przed niebezpieczeństwami, które mu grożą.

Zarząd Stowarzyszenia Wolnego Słowa
Warszawa, 6 lutego 2009 r.

 

Zarząd Stowarzyszenia Wolnego Słowa

Wojciech Borowik, Jacek Juzwa, Stefan Melak, Wiktor Mikusiński, Emil Morgiewicz, Jan Strękowski, Ewa Sułkowska - Bierezin, Jacek Szymanderski, Tomasz Truskawa